lut

1

Początki osadnictwa na tych terenach sięgają końca epoki kamiennej – paleolitu. Pierwsi ludzie, którzy zaczęli się zajmować hodowlą i rolnictwem, przybyli z południa w czasie neolitu. Później na te tereny napłynęli osadnicy z zachodu. I tak region powoli się rozwijał do czasów, kiedy zawędrowali tu Rzymianie szlakiem bursztynowym.

Dalszy rozwój regionu przypadł na okres średniowiecza, kiedy to rozwinęło się hutnictwo, kowalstwo, obróbka skór i rogów. Ponadto Pomorze już w tym czasie prowadziło ożywiony handel z krajami arabskimi. Przedmiotami handlu był bursztyn, futra i niewolnicy. W okresie średniowiecza powstały pierwsze grody warowne na trudno dostępnych terenach. Wzrost osadnictwa przypadł na VIII do X wieku. Powstawały wówczas osady nad morzem, jak również na terenach szlaków handlowych. Jednak najprężniej rozwijającym się terenem był region gdańsko-pucki, gnieźnieński i słupsko-sławieński.

Za czasów panowania Mieszka I Pomorze przynależało do państwa Polan. Jednak już za czasów Chrobrego, wschodnia i zachodnia część Pomorza uniezależniły się. Gdańsk i przyległe mu ziemie wróciły do Polski za sprawą Bolesława Krzywoustego w 1113 roku.

Na przełomie XII i XIII wieku wyodrębniły się dwie linie książęce: słupsko-sławieńka i gdańska. Księstwo Sławieńskie zapoczątkował Racibór I, jednak dopiero jego syna Bogusława, Kazimierz Sprawiedliwy ustanowił księciem. Kolejny władca Racibór II przyjął zwierzchnictwo Danii, jednak to nie podobało się miejscowemu rycerstwu, które poprosiło księcia gdańskiego Świętopełka o usunięcie Duńczyków z ich ziem. Od tego czasu księstwo Świętopełka wraz z Gdańskiem rozrosło się na zachód, aż po Sławno i rozciągnęło się pomiędzy ujściem Łeby i Wisły.

W 1180 roku nastały rządy Ścibora I, który ufundował klasztor cystersów w Oliwie. Po nim rządził jego syn Mściwój I, w czasie którego panowania Duńczycy najechali na Ziemie Słupską, co doprowadziło do tego, że Księstwo Gdańskie stało się lennem duńskim. Po śmierci Mściwoja, w 1216 roku, jego synowie dokonali podziału księstwa. Świętopełk II zajął część gdańską, natomiast Sambor lubiszewsko-świecką.

W 1226 roku na mocy porozumienia, Zakon Krzyżacki zajął Ziemię Dobrzyńską. Książę Świętopełk II, w odróżnieniu od swego brata, stał się przeciwnikiem Krzyżaków. Świętopełk II zaatakował Ziemię Chełmińską, lecz przeważające siły wroga i jego sojuszników dotarły aż pod Gdańsk. Książę Świętopełk II zawarł wtedy pokój z zakonem. Świętopełk II doprowadził do rozwoju gospodarczego na tyle znacznego, że uzyskał przydomek „Wielki”.

Po śmierci Świętopełka II, jego synowie zaczęli walczyć o władzę, co sprowadziło Brandenburczyków na te ziemie. Po śmierci Mściwoja II na tronie zasiadł Przemysław, po którym panował Władysław Łokietek, za którego panowania część rodów poddała się Brandenburgii, co skłoniło Łokietka do prośby o pomoc od Zakonu Krzyżackiego. Zakon zajął Gdańsk i podbił całe Pomorze Wschodnie. W tym czasie Wielki Mistrz zakonu przeniósł siedzibę z Wenecji do Malborka. Pomimo wielu prób odzyskania Pomorza, nie udało się to, a w 1343 roku Kazimierz Wielki na mocy porozumienia zrzekł się prawa do Pomorza Gdańskiego.

Główny rozkwit państwa krzyżackiego przypadł na II połowę XIV wieku. Wtedy to został wprowadzony jednolity podział administracyjny oparty na komturstwach. Ponadto zakon zakładał wsie i miasta. Jednak agresywna polityka mistrza Ulryka von Jungingena przyczyniła się do wojny z Polską i bitwy pod Grunwaldem w 1410 roku. Pomimo wygranej bitwy, Pomorze na mocy pokoju toruńskiego w 1411 roku pozostało nadal w rękach zakonu. Jednak pozycja zakonu została osłabiona, co doprowadziło do buntu stanów pruskich, którzy zajęli zamki i złożyli hołd Kazimierzowi Jagiellończykowi.

Rozpoczęła się wojna trzynastoletnia, zakończona pokojem toruńskim w 1466 roku, na mocy którego Pomorze wróciło do Polski. Tereny pokrzyżackie, nazwane Prusami Królewskimi zachowały odrębność prawną i ustrojową. Teren Prus został podzielony na trzy województwa: pomorskie, malborskie i chełmińskie. Natomiast ziemia bytowska i lęborska dostała się jako lenno książętom pomorskim z dynastii Gryfitów.

W drugiej połowie XV wieku nastąpił rozwój gospodarczy Pomorza. Znaczną rolę odegrały tu duże miasta z Gdańskiem na czele, który był związany z Hanzą. Gdańsk rozrósł się na tyle, że posiadał własną armię i flotę co pozwoliło prowadzić własną politykę. Po śmierci Bogusława XIV, ostatniego z książąt zachodniopomorskich, ziemia lęborska i bytowska wróciły do Polski.

Czas rozkwitu Pomorza Gdańskiego minął wraz z potopem szwedzkim. Załamała się gospodarka, ziemie były plądrowane. Jednak Gdańsk nie został zdobyty. Jan Kazimierz na mocy traktatu welawsko-bydgoskiego oddał w lenno Fryderykowi Wilhelmowi Lębork i Bytów. Tereny Pomorza upadały, wojny doprowadziły do 60% spadku ludności, miasta podupadały, a wsie znikały z map. Na początku XVIII wieku nadeszła kolejna woja północna, przez tereny Pomorza przetoczyły się armie szwedzkie i rosyjskie, a wraz z nimi epidemia dżumy. Dopiero po wojnie tereny te zaczęły powoli podnosić się z upadku.

W 1769 roku, Rosjanie spacyfikowali szlachtę i dotarli pod sam Gdańsk.. Podczas I rozbioru w 1772 roku tereny Prus Królewskich zostały pod panowaniem pruskim. Jedynie Gdańsk i Toruń zostały w Polsce.

W 1806 roku armia Napoleona wraz z polskimi oddziałami wkroczyły na teren Pomorza. Henryk Dąbrowski zorganizował powstanie i oblężenie Gdańska. Napoleon ogłosił Gdańsk wolnym miastem, co trwało do 1814 roku, kiedy to wkroczyli Prusacy. Po tych starciach Pomorze było najmniej zaludnionym terenem Prus, co zaczęło się zmieniać dopiero w drugiej połowie XIX wieku. Wtedy też rozpoczęła się germanizacja ludności. W 1876 roku język niemiecki stał się językiem urzędowym.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku, na mocy Traktatu Wersalskiego część Pomorza Gdańskiego w 1920 roku wróciła do Polski. Było to bardzo istotne ze względu na dostęp do morza. Gdańsk znów był wolnym miastem. W 1920 roku Polska rozpoczęła budowę portu wojennego w Gdyni, wokół którego powstało miasto Gdynia. Zaczęła się rozwijać flota wojenna, handlowa i pasażerska. W 1939 roku Pomorze Gdańskie stało się celem ataków i pomimo bohaterskiej obrony Westerplatte, pocztowców gdańskich, Helu i Gdyni, tereny te zostały włączone do Rzeszy Niemieckiej. Dopiero po II wojnie światowej Pomorze wróciło w całości we władania Polski.

W 1975 roku podział administracyjny ustanowił 49 województw i dopiero 1 stycznia 1999 roku powstało na nowo obecne województwo pomorskie.

domek letniskowy na mazurach,